Уж синее небо темнеет.
День кончился, ночь впереди.
Блистательных звёзд ожерелья
Порвались на божьей груди.
Рассыпались звёзды и чутко
На землю, на край наш глядят.
Что ж видят они там, что слышат?
Зачем всё дрожат и дрожат?
Trời xanh nay đã ngả chiều,
Ngày tàn khép lại, đêm bầy giăng giăng.
Ngực Trời đứt chuỗi hoa đăng,
Sao rơi muôn dải lấp lánh lung linh.
Rải rác nhìn xuống xứ mình,
Lắng nghe đất mẹ, tận tình ngóng trông.
Thấy chi, nghe thấy chi không?
Mà sao cứ mãi phập phồng run run?
Cuối hạ, xóm nghèo nghe gió gọi
Mấy chị rủ nhau xuống phố chơi
Hà Nội khi ấy như trang sách
Hồ Gươm xanh tận phía chân trời
Bố nhận dẫn đường, không hứa quà
Mỗi nhà tự liệu chút tiền xa
Mẹ dúi bốn mươi nghìn áo bố
Như gửi theo con cả mái nhà
Xe lăn qua những đồng quê nhỏ
Mắt trẻ theo đường cứ mở to
Bờ Hồ hiện giữa trời xanh biếc
Ai cũng ngỡ mình bước vào mơ
Nhưng phố dài hơn điều sách kể
Chân non mau mỏi giữa đường đông
Bố quen bước gấp như không mệt
Cả bọn theo sau thở phập phồng
Quà thơm hai phía đều không dám
Bánh mì chia nhỏ cũng thành ngon
Một lần góp hết tiền xích lô
Cứu mấy bàn chân đã mỏi mòn
Xe chỉ đưa qua vài phố ngắn
Rồi ai lại bước giữa chang chang
Tuổi thơ có những ngày vui lạ
Vừa rã đôi chân vẫn rộn ràng
Chiều muộn gặp hàng chè đá nhỏ
Cả bọn nghe năm trăm sáng lòng
Quê bán một nghìn còn thấy rẻ
Nào ngờ chỉ nước chè pha đá
Không đỗ, không bột, không thập cẩm
Chỉ nước trà nâu với đá thôi
Cả lũ nhìn nhau rồi bật cười
Một lần ngộ nhận giữa Hà Nội
Chuyến ấy chẳng quà, không ảnh đẹp
Chỉ chân đau với bụng hơi vơi
Mà sao năm tháng càng xa mãi
Càng nhớ như vừa mới hôm thôi
Hè khép, tôi về con ngõ cũ
Lớp Hai học nhờ mái đình xưa
Cô Hằng nói nhẹ như là gió
Mỗi tiếng đi qua nhẹ tựa mưa
Con đường sang lớp vòng qua ruộng
Ngô non xanh rợp phía ven bờ
Tôi ôm cặp bước nghiêng từng bước
Tự đến trường rồi, sướng như mơ
Mưa xuống đường quê trơn tựa mỡ
Đất bùn níu gót đến run chân
Có hôm áo ướt, tay lem đất
Lòng vẫn vui vì tự đến trường
Bạn viết nửa trang, tôi hai dòng
Mực nghiêng theo những ngón tay rung
Chữ như nhành trúc qua mùa bão
Cố đứng trên trang vẫn chập chùng
Cô chẳng giục tôi theo lớp học
Chỉ cười: “Cứ viết được là hay”
Một lời rất nhẹ như bàn đỡ
Đỡ một tuổi thơ khỏi ngả nghiêng
Chính tả thành cơn mưa đỏ chót
Tai nghe, tay chẳng kịp theo lời
Điểm mười thuở trước dần xa khuất
Tôi hiểu mình chậm giữa dòng đời
Toán vẫn nhanh hơn nhiều trang chữ
Nhẩm xong, bàn tay vẫn viết hoài
Thế giới cứ đi bằng tốc độ
Mà tôi đành bước nhịp riêng thôi
Có Cúc hay cười trong lớp nhỏ
Có người ngồi cạnh chẳng nhớ tên
Chỉ nhớ đôi lần chờ chép toán
Một chút hiền thôi cũng ấm bền
Nhà nội sát bên nhà tôi ở
Không rào mà vẫn cách xa nhau
Ông nội mua chiếc tivi mới
Tôi sang xem ké những đêm thâu
Ông sống chắt chiu từng hạt thóc
Nhưng thương con cháu chẳng đều phần
Tôi kính ông nhiều hơn trách móc
Dẫu từng khao khát một lần gần
Nhìn Hưng được gọi sang ăn quà
Tôi thèm một tiếng gọi thân thương
Trẻ nhỏ đâu cần nhiều của cải
Chỉ mong được gọi bằng thiết tha
Bà ngoại mỗi lần từ cửa Phật
Mang về vài chiếc oản thơm hương
Nhưng chẳng dám vào thăm cháu nhỏ
Vì cha còn những nỗi hoang đường
Bà nhờ Tùng gọi tôi ra ngõ
Rồi dúi nửa oản vào tay run
“Ăn đi, lộc Phật bà mang đấy”
Nói xong bà bước vội cuối đường
Tôi gọi chị Nhung vào bếp nhỏ
Hai đứa bẻ đôi chút ngọt lành
Nửa oản sao mà thơm đến vậy
Hay vì thương giấu giữa mong manh
Từ đó tôi hay sợ những Tết
Dẫu chợ cuối năm vẫn rất vui
Hai tám, mẹ đưa tôi chợ Quán
Đổi chút thóc nghèo lấy Tết vui
Chuối, quất, miến, nem cùng bắp cải
Một bánh rán nóng giữa phiên đông
Súng nước, kiếm nhựa nghìn đồng lẻ
Đủ dựng trong tôi một cõi hồng
Nhưng Tết càng gần, nhà càng tối
Hai chín nghe tim đã nặng rồi
Ba mươi ngoài ngõ người vui quá
Trong bếp tôi ngồi sợ tiếng cha
Ngày thường mẹ còn nơi tránh tạm
Tết về ai nỡ gõ nhà ai
Ngoài kia sum họp thành hơi ấm
Trong này giông dữ chẳng đường lui
Tôi chẳng biết bệnh cha tên gọi
Chỉ biết cơn lên mắt đổi màu
Tiếng mẹ lẫn vào lời quát tháo
Như mưa xé mái suốt canh thâu
Nhà khác nghèo nhưng còn tiếng cười
Nhà tôi đôi lúc thiếu bình yên
Ngoài sân pháo nổ mừng năm mới
Trong bếp hòn than cháy giữa tim
Tôi lớn qua bao mùa như thế
Nên giao thừa chẳng chỉ mùa vui
Có khi một đứa nhìn năm mới
Mà mong đêm ấy chóng qua thôi
Rồi một chiều sân trường lớp Ba
Anh trên cau mặt bước gần ra
“Thằng này bắt trộm gà nhà tao”
Tôi đứng sững nhìn chẳng hiểu qua
Tay tôi cầm bút còn không vững
Chân bước nhanh còn khó biết bao
Cô giáo nhìn tôi rồi nói nhẹ
“Người em thế, bắt gà sao nổi?”
Anh ấy bỏ đi còn ngoái lại
Tôi buồn nhiều hơn giận người ta
Nếu nhầm, thôi cũng là nhầm vậy
Nếu oan, sao lại chọn mình ta
Tôi còn quanh quẩn điểm trung bình
Chị Nhung đã sáng giữa trường làng
Giấy khen treo kín bên vách cũ
Mắt mẹ nhìn theo rực ánh vàng
Tôi thương chị, cũng đầy kiêu hãnh
Nhưng có đôi lần thấy nhỏ đi
Một người bay giữa trời thành tích
Một đứa còn lo chữ ngả nghiêng
Sáng vẫn một mình qua lối đất
Sương đêm còn đọng dưới hàng cây
Vai nghiêng, chân chậm, đường xa thế
Từng bước đưa tôi khỏi vòng tay
Có những điều không thành biến cố
Chỉ là nửa oản, một lời khen
Một chuyến Bờ Hồ, vài chân mỏi
Mà neo ký ức đến không quên
Có những mùa xuân đầy tiếng pháo
Lại là mùa tối của riêng ai
Có những mái nhà nghèo vật chất
Vẫn chưa nghèo bằng thiếu bàn tay
Tôi hiểu rất lâu sau thuở ấy
Con người đâu chỉ một màu thôi
Ông nội xa xôi, cha thương giận
Mỗi người đều có những miền riêng
Cha có cơn bệnh làm mẹ khóc
Lại từng cõng, kéo chiếc mo cau
Bà chẳng dám vào, còn mang oản
Tình thương nhiều lúc đứng ngoài nhau
Tuổi nhỏ tôi không màu cổ tích
Có bùn, có máu, có mùa xuân
Có con đường đất đầy sương lạnh
Và một đôi chân bước rất chậm
Tôi chẳng hơn ai bằng sức mạnh
Cũng không học giỏi giống chị mình
Chỉ biết sáng nào đường còn đó
Thì chân còn bước tới bình minh
Bởi bước đến trường đâu chỉ học
Mà tập đi qua chính phận mình
Mỗi lần đứng vững trên bùn đất
Là một lần đời bớt chênh vênh
Rồi lớp Ba qua như gió thoảng
Mái đình còn giữ tiếng ê a
Cô Hằng, nửa oản, phiên chợ Tết
Theo tôi xa mãi khỏi quê nhà
Nếu hỏi tuổi thơ gì ở lại
Tôi không nhắc những chuyện cao sang
Chỉ nhớ bàn tay run giữ oản
Và chân nghiêng vẫn bước sang ngang
Từ những ngày không ai để ý
Một đời âm thầm mọc rễ sâu
Tôi như cây nhỏ nghiêng trong gió
Không thẳng, nhưng còn đứng rất lâu
11/09/2026 Nhan đề lấy tên mới Bước chân qua những mùa tối khác trong tự truyện chương 4 Chuyến đi Bờ Hồ và nỗi lòng người yếu thế thì bài thơ lấy 1 cái tên ngắn hơn giầu biểu tượng hơn